تبلیغات
توسعه مکران - نگاهی به شرایط انتخابات در شهرهای مختلف بلوچستان
سخن حق را از هر کس شنیدی بپذیر، اگر چه دشمن و بیگانه باشد و ناحق را از هر که شنیدی نپذیر، اگر چه دوست و نزدیک باشد

بهادر نادری - در شهرهای مختلف استان الگوی انتخاباتی و شیوه ها و روشهایی که مردم برای انتخابهایشان از آن بهره می برند و معیارهای انتخاب متفاوت هستند. گروههای تاثیر گذار در هر کدام از شهرها فرق دارند. قشرهایی هستند که در بعضی از شهرها تاثیرگذارترند و در برخی شهرها تاثیر کمتری دارند. به اشاره هایی کوتاه به هر کدام از آنها می پردازیم

ندای زاهدان - بهادر نادری - در نظامهای دموکراتیک از طریق روندی به نام انتخابات حاکمان برای اداره مملکت برگزیده می شوند. از مسئولین رده پایین گرفته تا بالاترین مقامهای مملکتی به طور مستقیم یا غیر مستقیم با رای مردم انتخاب می گردند.

در کشورهای پیشرفته دنیا با توجه به این که احزاب فعالیت چشم گیر دارند افراد از طریق احزاب خود را در معرض رای مردم قرار می دهند. احزاب مختلف برنامه های مختلفی ارائه می کنند و مردم با توجه به دوری و نزدیکی نظر خودشان با حزبی خاص به آن حزب و کاندیدای آن رای می دهند و اگر آن برنامه ها موفق نبود از حزب مذکور باز خواهی می کنند ، در دوره بعد به او رای نمی دهند و او را به زیر می کشند و اگر خوب بود باز حزب و گروه قدرت را در اختیار خواهد داشت و ... .

این الگوی انتخاب تقریبا در اکثر کشورهای دموکراتیک یک فصل مشترک و اصل پذیرفته شده است. اما در کشور ما که فعالیت حزبی چندانی وجود ندارد و احزاب فراگیر وجود ندارند داستان قدری متفاوت است و در استان ما و در شهرهای استان ما بیش از قدری متفاوت.  

در شهرهای مختلف استان (غیر از زابل که متاسفانه اطلاع چندانی از وضعیت انتخابات در آن نداشتم) الگوی انتخاباتی و شیوه ها و روشهایی که مردم برای انتخابهایشان از آن بهره می برند و معیارهای انتخاب متفاوت هستند. گروههای تاثیر گذار در هر کدام از شهرها فرق دارند. قشرهایی هستند که در بعضی از شهرها تاثیرگذارترند و در برخی شهرها تاثیر کمتری دارند. به اشاره هایی کوتاه به هر کدام از آنها می پردازیم

زاهدان شهریست مذهبی و شاید تنها جایی باشد که بتوان از قبل نتیجه انتخابات را پیش بینی کرد. در زاهدان روحانیون (مسجد مکی) تاثیر بسیار زیادی دارند و هر کس  بتواند رضایت مسجد مکی را به خود جلب و کاندیدای مورد حمایت مسجد باشد قطعا به آنچه می خواهد می رسد. (از تمام انتخابات گذشته می توان این را یافت) البته تا جایی که می دانم اینگونه نیست که مسجد یا قشر روحانی به تنهایی یک نفر را انتخاب کند و همان را به مردم معرفی کند تا مردم به او رای بدهند. ظاهرا گروه مشورتی متشکل از دانشگاهیان و روزنامه نگاران و جوانان تحصیلکرده در کنار روحانیون در چنین مواردی جمع می شوند و از میان گزینه های موجود یکی را انتخاب و به مردم معرفی می کنند. اما در نهایت مردم به همانی رای خواهند داد که مسجد معرفی کرده و اگر کسی از بلوچها خارج از این روند وارد جریان انتخابات شود قطعا موفق نخواهد شد حتی اگر حمایت هر قشر و گروه دیگری را نیز به همراه داشته باشد. البته به نظر نگارنده در شرایط فعلی با توجه به سطح رشد یافتگی جامعه و سطح سواد و ... چنین مسیری برای انتخاب خیلی بد هم نباشد (تاکید می کنم در شرایط فعلی و با توجه به مشورتهایی که از گروههای مختلف گرفته می شود و تاثیری که قشر تحصیلکرده بر روحانیون و مسجد دارند)

بعد از زاهدان به خاش می پردازیم شهری که انتخابات و انتخاب در آن قدری با زاهدان متفاوت است. در خاش هم همانند زاهدان (و البته تمام شهرهای دیگر بلوچستان) روحانیون نقش پر رنگی دارند اما نه به پر رنگی زاهدان! خاش با توجه به بافت قومی و قبیله ایی که دارد سران طوایف و سرداران اقوام مختلف نقش تعیین کننده ایی دارند. کاندیدای مورد نظر از هر قومی که باشد مردمش به او رای می دهند و برای جلب نظر اقوام دیگر به سراغ سردار آن قوم می روند و اگر او راضی شود تقریبا تمام قوم به او رای خواهند داد. بستگی دارد چند سردار را بتوانی با خود همراه کنی و در کنار آن علمای شناخته شده را داشته باشی تا مردم به تو لبیک بگویند و بشوی منتخبشان.

اما در سراوان ، در سراوان انتخابها عموما منطقه است یعنی بخش های مختلف شهرستان به کاندیداهای متفاوت رای می دهند و شکل قومی و مذهبی کمی کم رنگ تر است. مثلا اگر یک نفر اهل سوران کاندید شود اکثرت مطلق مردم سوران و اطراف به رای می دهند و مانند این. و معمولا هر کدام از مناطق در انتخابهایشان یک دست هستند مثلا می گویند امسال مردم زابلی (اکثریت) به فلانی رای میدهند یا مردم جالق با فلان کاندیدا هستند و ...

در ایرانشهر اما قصه قدری متفاوت است. ایرانشهر خاص ترین شهر بلوچستان است. این خاص بودن دلایل مختلف و متفاوتی دارد از پیشینه تاریخی فرهنگی گرفته تا موقعیت جغرافیایی و مهاجرپذیری وسیع و گسترده که در طول سالیان ادامه داشته و از ایرانشهر شهری متنوع ساخته است. شهری که از تمام بلوچستان و حتی ایران جمعیتهای شاخص و تعیین کننده می توان یافت. چیزی که مثلا در سراوان و خاش نمی بینیم حتی در چابهار هم که بندری تجاری است و وضعیت اقتصادی مناسب تری دارد چنین تنوعی را شاهد نیستیم. جوانی را به این تنوع و مرکزیت ایرانشهر اضافه کنید تا خاص بودنش بیشتر شود و طبعا در چنین شهری انتخابات و الگوها برای انتخاب نیز متفاوت خواهد بود. شهر ایرانشهر (در انتخابات شوراها و مجلس) با کل حوزه انتخابیه برای انتخابات مجلس هم متفاوت است چرا که حوزه انتخابیه ایرانشهر برای مجلس شورای اسلامی بسیار گسترده است و شرایط آن تا حدودی متفاوت است اما شکل ، هویت ، نگاه و انتخاب شهر نشینان ایرانشهری (که البته بسیاری از آنان همان اطراف نشینان هستند که به شهر مهاجرت کرده اند) در کل حوزه انتخابیه تاثیر گذاشته و این نگاه شهری باعث ایجاد الگوی انتخابی متفاوتی شده است. در ایرانشهر جوانان و تحصیلکردگان نقش بسیار پر رنگ تری نسبت به سایر شهرهای بلوچستان دارند به طوری که کاندیداهای انتخابات به صورت جدی با این قشر در ارتباط خواهند بود و سعی می کنند که نظر ایشان را به خود جلب کنند اتفاقی که در شهری مانند زاهدان رخ نمی دهد و اگر هم باشد بسیار کم اهمیت است و تاثیر چندانی ندارد و کم رنگ و در حاشیه خواهد بود. نقش مذهبی ها در ایرانشهر کم رنگ تر از شهرهای دیگر است سران و طوایف هم چندان تاثیر گذار نیستند اما در انتخابات مجلس با توجه به گستردگی حوزه انتخابی در مناطق و بخش ها تا حدود زیادی تعیین کننده هستند. مثلا سربازیها معمولا به کاندیدای سربازی رای می دهند و بزمانیها به بزمانی و بمپوریها هم به کاندید اهل بمپور بیشتر میل دارند تا کاندیدایی از منطقه دیگر. اما همانطور که پیشتر گفته شد این حوزه انتخابیه تفاوتی که دارد این است که نقش جوانان ، دانشگاهیان و تحصیلکردگان بسیار پر رنگ است و در همان مناطق با وجود کاندیدایی از آن منطقه خاص باز هم کسانی هستند که فارغ از نگاه منطقه ایی کلی نگری دارند و دست به انتخابی دیگر می زنند.

در انتخابات گذشته تفاوتهای این شهر با سایر شهرهای بلوچستان را دیده ایم راهیابی یک زن به شورای اسلامی شهر (خانم خسروی) و رسیدن به ریاست شورا و یا انتخاب و یک جوان (بارکزهی) به پشتوانه جوانی و حمایت قشر تحصیلکرده به شورای شهر و ریاست شورای شهر نشان می دهد که حوزه انتخابیه ایرانشهر خصوصا شهر ایرانشهر با شهرهای دیگر در انتخاب تا حد زیادی متفاوت است. ایرانشهر مدل کوچکی ایست از شهرهای استان اما هیچ کدام آنان نیست. در آن روحانیون ، بخش ها و مناطق مختلف ، سران طوایف  ، دانشگاهیان و تحصیل کردگان همه نقش دارند اما هیچ کدام به تنهایی تعیین کننده نیست و در بین همه اینها قشر جوان و تحصیلکرده و دانشگاهی تاثیر بسیاری دارد و تاثیرش نسبت به سایر شهرهای بلوچستان به مراتب بیشتر است. این گروه یعنی تحصیلکردگان در شهر ایرانشهر (نه در کل حوزه انتخابیه مجلس) تاثیر حداکثری را دارد. و میتوان گفت تنها شهر در استان است که تحصیلکردگان می توانند سرنوشت انتخابات را تعیین کنند.

اما بر خلاف ایرانشهر تحصیلکردگان در چابهار از چنین نیرویی برخوردار نیستند. در چابهار روحانیون و وابستگی فرد به اقوام مختلف نقش محوری و تعیین کننده دارند. البته با توجه به این که نیکشهر و کنارک و قصرقند هم در این حوزه انتخابی هستند بخش ها و مناطق هم نقش دارند اما تعیین کننده نتیجه نهایی همان وابستگی به قوم خاص و روحانیون سرشناس است. انتخابات مجلس در دوره قبل این را به خوبی نشان داد. در انتخابات گذشته صف بندی مشخصی بین روحانیون و طوایف پرجمعیت در یک طرف و جوانان و تحصیلکردگان در سمت دیگر بود که نهایتا طرف سنتی پیروز شد و نشان داد که تحصیل کردگان به تنهایی نمی توانند آنکه را می خواهند بر کرسی بنشانند (حداقل هنوز نمی توانند) و باید طیف سنتی را نیز با خود همراه کنند.

آنچه از نظر گذشت نشات گرفته از دانسته های ناقص نگارنده در مورد انتخابات در شهرهای مختلف است و قطعا کامل نیست و ممکن است در مواردی درست نباشد (امیدوارم شما خوانندگان به کامل تر شدن آن کمک کنید)

امیدوارم آرام آرام به سمتی برویم که مردم مستقل از رای و نظر دیگران خودشان دست به انتخاب بزنند و سرنوشتشان را خودشان رقم بزنند. در این میان تحصیل کردگان و دانشگاهیان در آگاهی بخشی به جامعه و رشد آن نقش به سزایی خواهند داشت و به باورم وظیفه آنهاست که این بار را به دوش بگیرند.

 منبع : ندای زاهدان



عناوین ویژه
پیوند های سایت
نویسندگان
آرشیو مطالب
ترجمه سایت